Home
Up
Núi Sạn
XÓM NHỎ
Vấn đề Làng Phong Cùi Xóm Nhỏ Núi Sạn
Một công việc tông đồ và bác ái cao độ của Nha Trang ngày nay là việc phục vụ những người mắc bệnh phong cùi ở Núi Sạn và những người già yếu không nơi nương tựa ở Rù Ŕ trong tỉnh Khánh Hoà. Trong gần 3 thập niên 50-60-70, các tu sĩ Ḍng Phanxicô Nha Trang đă đứng ra chăm lo cho họ và thành lập 2 cơ sở nhân đạo Núi Sạn và đèo Rù Ŕ, nay đều toạ lạc trong địa dư giáo xứ Thanh Hải Nha Trang.
Sau năm 1975, các tu sĩ Phanxicô phải lần lượt ra đi trao quyền quản lư cho Nhà Nước. Khi chúng tôi đến thăm Núi Sạn năm 1992, chỉ c̣n duy nhất một tu sĩ là Thầy Nguyễn Văn Hân vẫn tiếp tục phục vụ, nhưng trong t́nh trạng thay đổi như sau: Trại Lạc Thiện Dưỡng Lăo Rù Ŕ có khoảng 100 cụ già và 20 em mồ côi không cha mẹ và thân nhân. Trại Cùi Núi Sạn nay đổi tên là Bệnh Viện Da Liễu Khánh Hoà và do nhà nước hoàn toàn quản lư. Có khoảng 15 nhân viên làm việc trong bệnh viện; từ bác sĩ đến hộ lư, do nhà nước tuyển dụng. Số bệnh nhân không được quá 65 người. Bệnh viện nằm phía bên trong núi, có hàng rào, có cổng gác. Làng Cùi Xóm Nhỏ Núi Sạn. Kế cận bệnh viện (phía bên ngoài) một số rất đông bệnh nhân và gia đ́nh đến ngoại trú, tập trung tành như một làng, một xóm nhỏ. Làng này thuộc nhóm Khóm Tây-Nam Phường Vĩnh Hải, thành phố Nha Trang. Chính trong làng này thuộc Khóm Tây-Nam phường Vĩnh Hải, thành phố Nha Trang.
Chính trong làng ngoại trú này mà tu sĩ Nguyễn Văn Hân vẫn c̣n được lui tới phục vụ. Về phương diện tôn giáo, linh mục Nguyễn Quang Huy, cha sở Giáo xứ Thanh Hải gần đấy, đảm nhận trách nhiệm tinh thần. Từ 1989 cha được dâng thánh lễ các ngày Chúa Nhật và giáo dan Thanh Hải quan tâm đến số phận những bệnh nhân cùi. Cho dù ngày nay chương tŕnh bài trừ bênh phong đă có nhiều tiến bộ, nhưng những bệnh nhân nào đă “xuất viện” Bệnh viện Da Liễu Khánh Hoà đều phải “tự phát, tự túc và tự lập”. Họ không thể về quê quán, v́ mặc cảm dị dạng tay chân, mặt mũi, và cũng v́ thân nhân đă bỏ rơi. Họ phải tự dựng lều cất nhà trên đất nghĩa trang, hoặc bất cứ chỗ nào có chút đất để trồng trọt. Phải chăng, một lần nữa họ lại bị từ bỏ, và phải sống chật vật, phần v́ không c̣n nhờ cậy vào con cháu, phần v́ giá yếu, tàn phế chân tay. Làng cùi Núi Sạn (hay Xóm Nhỏ Núi Sạn) này gồm 109 hộ gia đ́nh. Số bệnh nhân là 145 người (trong số 45 người bị tàn phế 100%, nghĩa là cụt tay chân, mù loà, già ốm, không thể tự kiếm sống). Tính cả với con cháu là 455 người.
Cha Nguyễn Quang Huy và giáo dân Xứ Thanh Hải đang lo chuyển mồ mả ra khỏi khu vực sinh sống của các gia đ́nh cùi. Hiện nay có 73 ngôi mộ nằm rải rác xen kẽ với các gia đ́nh. Đă bốc được 24 mộ, c̣n lại 49 mộ. Cha Huy đang kêu gọi sự ủng hộ để hoàn tất Dự án đào mả hốt cốt này.
Các trẻ em tại làng này, niên khoá 1995-1996, là 123 em, được chia ra như sau: mẫu giáo A và B, 47 em; cấp I, 56 em; cấp II, 14 em; cấp III, 5 em; Đại học, 2 em.
Linh mục Nguyễn Quang Huy một ḿnh phải lo xoay xở giúp các em tránh mặc cảm là những người con của các gia đ́nh phong cùi nên bị thất học và đói ăn. Mỗi tháng cha phải tốn cho 125 em là 23.950.000 đồng (khoảng 2.000 Mỹ kim). Mỗi sáng trước khi đi học, các em được linh mục Huy cho một ổ bánh ḿ (không nhân) ăn đỡ đói. Linh mục Huy có thể tiếp tục như vậy cho đến bao giờ nếu chúng ta không tiếp tay giúp đỡ Riêng về 150 trại viên trại cùi Núi Sạn và Trại dưỡng lăo Rù Ŕ, linh mục Nguyễn Quang Huy kêu gọi giúp đỡ để tăng khẩu phần ăn thêm 1.000 đVn/ngày, tức 10 cents một ngày. Một năm cha Huy cần 5.375.000 đVN (tức 530 USD) giúp nuôi họ và 10.950.000 đVN (tức 1.100 USD) để mỗi năm tặng họ 1 bộ quần áo, 1 mùng và 1 mền. Nếu tặng mỗi trại viên 5 dollars một năm, họ có thể mua đồ dùng cá nhân. Tại Bệnh Viện do nhà nước quản lư, bác sĩ Trương Tân Minh, giám đốc, cho chúng tôi biết “Hiện nay, v́ thuốc điều trị tốt, bệnh nhân rất cần thêm dinh dưỡng trong các bữa ăn hằng ngày. Nghĩa là cần thêm 2.000 đồng cho mỗi người (20 cents). Mỗi tháng sẽ là: 65 x 2.000$ x 30 ngày là 3.900.000 đồng. Như vậy với hơn 300 dollars, 65 bệnh nhân Cùi Núi Sạn sẽ được bồi dưỡng thêm trong một tháng để có thể đủ sức uống thuốc diệt trừ siêu vi trùng cùi. Cách Nha Trang 35 km về hướng Cam Ranh có một nhóm nhỏ 30 gia đ́nh gồm khoảng 100-150 bệnh nhân cùi đă khỏi, gọi là Xóm Cam Tân. Thầy Nguyễn Văn Hoà, Ḍng Thánh Giuse, đă xin đất cho họ canh tác và Hội Người Bạn Cùi ở Tustin (Orange County) trong “Chiến Dịch Bài Trừ Bệnh Cùi ở Việt Nam” đă tặng một cái máy cày. Đời sống của các gia đ́nh nay đă có thể tự lập.